Copyright: ©
Эркин Чечейбаев: Кыргызстандын жарандарынын саламаттыгы – бул мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыты
28.04.2025 / Просмотров: 7680
Бүгүн 2025-жылдын 28-апрелинде Сиань шаарында (Кытай) Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) мүчө-мамлекеттеринин министрлеринин сегизинчи отуруму өз ишин баштады.
Ага Кытайдын саламаттык сактоо улуттук комитетинин башчысы Лэй Хайчао, ШКУнун Башкы катчысы Нурлан Ермекбаев, Кыргызстан, Казакстан, Индия, Россия, Беларусия, Иран, Тажикстан жана Өзбекстандын улуттук саламаттык сактоо уюмдарынын жетекчилери катышып жатат.
Күн тартибине ылайык, тараптар катастрофалар медицинасынын өнүгүүсү, баштапкы медициналык-санитардык жардамды жакшыртуу, санариптик чечимдерди жайылтуу жана салттуу медицинаны өнүктүрүү маселелерин талкуулашты.
Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министри Эркин Чечейбаев өзүнүн чыгып сүйлөгөн сөзүндө катышуучулар өз элинин ден соолугунун келечегин козгогон өтө маанилүү маселелерди талкуулап жаткандыгын белгилеп кетти.
«Кыргызстан үчүн биздин жарандардын саламаттыгы – бул мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыты жана биз ШКУнун алкагында кесиптештер менен тажрыйбалар жана билимдер менен алмаша ала турганыбызга кубанычтуубуз. КР Президенти Садыр Жапаровдун демилгеси жана толук колдоосу астында Кыргыз Республикасы оорулардын алдын алуу, сергек жашоо мүнөзү, ошондой эле саламаттык сактоо системасынын инфраструктураларын жаңылоо маселелерине өзгөчө көңүл буруп жатат. Көптөгөн жылдардан бери биринчи жолу ооруканаларды, баштапкы медициналык-санитардык жардам, ошондой эле коомдук саламаттык сактоо уюмдарын кайра уюштуруу жана жаңылоо боюнча план түзүлдү», - деп белгиледи Эркин Чечейбаев.
Андан ары ал салттуу медицина — бул Кыргызстандын саламаттык сактоосунун жаңы дем менен өнүгүүгө тийиш болгон багыттарынын бири экендигин айтты.
«Биз ден соолукка колдоо көрсөтүү үчүн табигый ресурстарды, дары чөптөрдү жана уникалдуу билимдерди колдонуп келишкен ата-бабаларыбыздын бай мурастары менен сыймыктанабыз. Кыргызстанда салттуу медицина ар кандай оорулардын алдын алуу жана дарылоодо маанилүү роль ойноого жана биздин өлкөлөрдөгү адамдардын жашоо сапатын жана узактыгын жогорулатууга көмөктөшүүдө маанилүү роль ойноого тийиш. Биз бул тажрыйба маданий салттарга болгон сый-урмат инновациялар менен айкалышкан ШКУнун башка өлкөлөрүндө дагы колдоого ээ болуп жаткандыгын көргөнүбүзгө кубанычтуубуз», - деди министр.
Буга байланыштуу Эркин Чечейбаев салттуу медицинаны изилдөө боюнча Илимий-изилдөө борборун түзүүнү, ошондой эле “Элдер достугу” кыргыз-кытай ооруканасын курууну сунуштады.
«Баштапкы медициналык-санитардык жардамы — бул кайсы болбосун мамлекеттин саламаттык сактоо системасынын негизи жана Кыргызстан бул багытты өнүктүрүүгө аябагандай чоң маани берет.
Ар бир жаран жеткиликтүү жана жашаган жерине жакын деңгээлде сапаттуу жардам ала алышы абдан маанилүү. Кыргызстанда баштапкы медициналык-санитардык жардамдын физикалык жана финансылык жеткиликтүүлүгүн жакшыртууга багытталган саламаттык сактоо системасын реформалоо улантылууда жана бул иште ШКУ өлкөлөрүнүн тажрыйбасы жана алдыңкы тажрыйбалары жардам берет деп ишенебиз», - деди КР саламаттык сактоо министри.
Андан ары ал белгилегендей, саламаттык сактоону санариптештирүү жана жасалма интеллектти колдонуу - бул тренд гана эмес, ошондой эле медициналык кызматтардын натыйжалуулугун жогорулатуунун зарылчылыгы дагы.
«Кыргызстанда биз, өзгөчө алыскы тоолуу райондордо медициналык кызматтардын жеткиликтүүлүгүн жана сапатын жакшыртууга мүмкүнчүлүк бере турган жасалма интеллектти, электрондук медициналык карталарды, телемедицинаны жана башка санариптик технологияларды активдүү жайылтып жатабыз. Биз ШКУнун алкагында саламаттык сактоо системаларыбызды санариптик трансформациялоону тездетүү үчүн тажрыйба жана ресурстар менен алмаша аларыбызга ишенебиз.
Шашылыш медицина жана өзгөчө кырдаалдарга жооп берүү - бул пандемия, табигый кырсыктар жана техногендик кырсыктар сыяктуу глобалдуу чакырыктардын шарттарында барган сайын актуалдуу болуп жаткан тема. Региондун бардык өлкөлөрүндөй эле Кыргызстан да тез жардам көрсөтүү системасынын даярдыгын жогорулатуу зарылдыгына туш болууда.
Бул жаатта координациялоонун жана тажрыйба алмашуунун маанилүүлүгүн ашыкча баалоо мүмкүн эмес жана биз бүгүн ШКУ өлкөлөрүнүн деңгээлинде чукул жардам көрсөтүү системасын өркүндөтүү боюнча биргелешкен ыкмаларды талкуулай алабыз деп үмүттөнөбүз.
Бул контекстте, жалпы тагдыр коомчулугунун философиясын эске алуу менен, өзгөчө кырдаалдарга чара көрүү үчүн гана эмес, ошондой эле жол коопсуздугун алдын алуу боюнча ШКУ өлкөлөрүнүн глобалдуу долбоорун түзүү сунушу менен кайрылам», - деп айтуу менен жол кырсыктарынын алдын алуунун, жаракаттарды жана өлүмдөрдү азайтуунун маанилүүлүгүн белгиледи.
Саламаттыкты сактоо – бул бир мамлекеттин гана эмес, биздин жалпы мейкиндиктин көйгөйү. 3 миллиарддан ашуун адамды бириктирген ШКУ саламаттыкты сактоо системасын жеткиликтүү, натыйжалуу жана туруктуу кылууга жардам бере турган тажрыйбаларды, илимий жетишкендиктерди жана чечимдерди алмашуу үчүн кубаттуу платформа болуп саналат.
Бирок урматтуу кесиптештер, биздин биргелешкен ишибиздин мааниси медицинанын конкреттүү багыттарына тиешелүү маселелерди талкуулоо менен гана чектелбейт. ШКУ өлкөлөрүндөгү саламаттыкты сактоо комплекстүү чечимдерди жана терең координацияны талап кылган өз ара байланышкан аспектилердин бүтүндөй топтому.
Кыргызстан, ШКУга мүчө башка мамлекеттер сыяктуу эле саламаттыкты сактоонун инфраструктурасын модернизациялоо, медициналык кадрларды даярдоо, медициналык кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жана жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу менен байланышкан көйгөйлөрдүн алдында турат. Бул контекстте ШКУнун деңгээлинде биз айрым өлкөлөрдүн жана эки тараптуу мамилелердин алкагында гана эмес, саламаттыкты сактоо көйгөйлөрүн дагы натыйжалуу чечүүгө мүмкүндүк берүүчү бирдиктүү система катары иштей аларыбызды түшүнүү маанилүү.
Биздин саламаттык сактоо системаларынын тышкы коркунучтарга туруктуулугун жогорулатууга өзгөчө көңүл бурулууга тийиш жана ушул контекстте мен Кытай тарапка биздин ортобузда шашылыш медициналык жардам же табигый кырсык медицинасы жаатында кызматташуу боюнча Иш-аракеттер планын иштеп чыккандыгы үчүн ыраазычылык билдиргим келет, анткени COVID-19 пандемиясы өзгөрүүлөргө тез ыңгайлаша ала турган жана натыйжалуу дарылоону гана эмес, оорулардын алдын алууну да камсыз кыла ала турган даяр жана ийкемдүү саламаттыкты сактоо системасынын канчалык маанилүү экенин көрсөттү.
Бул чакырыктар биргелешкен күч-аракеттерди талап кылат жана дал ушул мамлекеттер ортосундагы тажрыйба жана билим алмашуу келечекте мындай коркунучтарга натыйжалуу жооп кайтаруунун негизи боло алат. Кытай тараптын бул жаатта кошкон салымын өзгөчө баса белгилөө менен бир нече жылдан бери Кытай тарап биздин адистерди тез жардам медицинасы тармагында окутуу иш-чараларын жигердүү өткөрүп келе жаткандыгын, анда биздин кызматкерлер Кытайдын тез медициналык жардам көрсөтүү системасы менен тааныша алышкандыгын белгилеп кетким келет.
Биздин саламаттык сактоо системаларыбыздын тышкы коркунучтарга туруктуулугун жогорулатуу зарылчылыгы жөнүндө оюмду улантып, мен бул процесстин негизги фактору инновацияларды жана заманбап технологияларды колдоо экендигине көңүл бургум келет.
Ооруларды диагностикалоо, дарылоо жана алдын алуунун инновациялык ыкмаларын киргизүү, жаңы фармацевтикалык технологияларды өнүктүрүү жана саламаттык сактоодо жасалма интеллектти колдонуу биздин өлкөлөр үчүн жаңы горизонтторду ачат. Кыргызстан бул багытта жигердүү иш алып барууда, медицина тармагындагы стартаптарды колдоого жана биздин саламаттык сактоо системабызга алдыңкы технологияларды жайылтуу үчүн эл аралык эксперттерди тартууга даяр.
Бул жаатта салттуу медицинаны, кубаттуу профилактикалык каражат болуп саналган дары чөптөргө, органикалык чийки заттарга негизделген фармакологиялык технологияларды жайылтууну да белгилей кетүү керек», - дейт Эркин Чечейбаев.
Министр ошондой эле жаш адистердин жана алардын билиминин маанилүүлүгүн белгиледи.
"Билим берүүгө жана медициналык кызматкерлердин квалификациясын жогорулатууга инвестиция салуу - саламаттыкты сактоонун келечектеги өнүгүүсүнүн пайдубалы. Кыргызстан дарыгерлердин жана медицина кызматкерлеринин жаңы муунун даярдоо үчүн мүмкүнчүлүктөрдү түзүүгө, анын ичинде ШКУнун башка өлкөлөрү менен билим жана тажрыйба алмашуу программаларын киргизүү аркылуу күч-аракет жумшоодо", - деди ал.
Эркин Чечейбаев учурда Сиань ооруканасында кыргызстандык дарыгерлер билим алып жатканын, ошондой эле эки өлкөнүн медицина кызматкерлери башка медициналык мекемелерде активдүү тажрыйба алмашып жатканын белгиледи.
«Бул жааттагы биргелешкен күч-аракеттер саламаттыкты сактоо маселелерин натыйжалуу чече ала турган жана Кыргызстанда да, ШКУнун башка өлкөлөрүндө да алдыңкы тажрыйбаны колдоно ала турган жогорку квалификациялуу кадрларды даярдоого жардам берет деп ишенебиз.
Жыйынтыктап айтканда, бүгүнкү жолугушуу тажрыйба алмашуу гана эмес, биздин өлкөлөрдөгү саламаттык сактоо системасын чыңдоо боюнча конкреттүү кадамдарды иштеп чыгуу мүмкүнчүлүгү экенин баса белгилегим келет. Мен кесиптештеримди бул уникалдуу мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, биздин элдердин ден соолугун чыңдоого жана ШКУ өлкөлөрүндөгү жашоонун сапатын жана узактыгын жакшыртууга негиз боло турган стратегиялык чечимдерди иштеп чыгууга чакырам», - деп белгиледи өз сөзүндө КР саламаттык сактоо министри Эркин Чечейбаев.
Прикрепленные файлы:
Другие Новости
09.12.2025
Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо борборунда оор тамыр патологиясы бар 15 жаштагы бейтапка сейрек кездешүүчү жогорку технологиялуу операция ийгиликтүү жасалды
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине караштуу Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо илимий-изилдөө институтунда (ЖХжОТИИИ) эң татаал жана сейрек жасалуучу операциялардын бири – төмөндө жайгашкан көкүрөк аортасына жана инфрареналдык бөлүгүнө шунт коюу, ошондой эле кыска кан тамырды, жогорку ич көңдөйүнүн жана сол бөйрөк артерияларын протездөө ийгиликтүү аткарылып, оор тамыр патологиясы бар 15 жаштагы өспүрүмдүн өмүрү сактап калынды.
Өспүрүмдө фибромускулярдык дисплазия диагнозу коюлуп, ич көңдөйүндөгү аорта жана анын эң маанилүү бутактары — кыска кан тамыр, жогорку ич көңдөйүнүн жана бөйрөк артериялары жабыркаган. Бул оору олуттуу артериалдык гипертензияга жана гипертрофиялык кардиомиопатияга алып келген. 2022-жылдан тарта жүргүзүлгөн консервативдик дарылоого карабастан, 2025-жылдын октябрында баланын абалы кескин оорлоп, дары-дармек терапиясы натыйжа бербей калды. Ата-энеси аталган институтка кайрылгандан кийин, бейтап дароо хирургиялык бөлүмгө жаткырылып, кеңири текшерүүдөн өткөрүлдү. Анын жыйынтыгында шашылыш операция талап кылынары аныкталды.
2025-жылдын 29-октябрында Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо илимий-изилдөө институтунун хирургдар командасы ич көңдөйүндөгү аорта жана анын бутактарын протездөө боюнча татаал жогорку технологиялуу операция жасады. Техникалык жактан абдан татаал жана узакка созулган бул операция ийгиликтүү өттү. Бейтап эки күн жандандыруу бөлүмүндө болуп, андан кийин жалпы бөлмөгө которулду. Учурда анын абалы канааттандырарлык деп бааланууда жана жакын арада үйүнө чыгарууга даярдалууда.
Адистер белгилегендей, мындай операциялар Кыргыз Республикасында жалгыз Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо илимий-изилдөө институтунда гана жасалат. Институт өлкөдөгү жүрөк-кан тамыр хирургиясынын алдыңкы мекемеси болуп саналат жана заманбап жабдуулар, анын ичинде ЭКМО жана аорталдык контрпульсация аппараттары менен камсыздалган. Бул чоңдорго, балдарга жана ымыркайларга татаал операцияларды жасоого мүмкүнчүлүк берет.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин штаттан тышкары балдар кардиохирургу жана Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо илимий-изилдөө институтунун дарылоо иштери боюнча башкы дарыгери Бекболот уулу Нурболот жасалган операциянын маанилүүлүгүн жана институттун жүрөк-кан тамыр хирургиясындагы ордун баса белгиледи:
«Операция техникалык жактан өтө татаал болду. Анын ийгиликтүү аткарылышы командалык иштин жана институттун материалдык-техникалык базасынын жогорку деңгээлинин аркасында мүмкүн болду. Мындай операциялар республикада жалгыз гана биздин институтта жасаларын баса белгилейбиз. Биздин жамаат балдарга өзгөчө көңүл бурат: 6 жашка чейинки балдарга, аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн балдарына жана жетим балдарга операциялар акысыз жасалат. Бейтаптын абалы турукташканына кубанычтабыз жана ага толук сакайып кетүүнү каалайбыз», — деди Бекболот уулу Нурболот.
09.12.2025
КР Саламаттык сактоо министрлиги 263 жеке клиниканын ишин одоно мыйзам бузуу фактылары боюнча токтотту
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги республика боюнча жеке менчик медициналык жана фармацевтикалык уюмдарга масштабдуу текшерүүлөрдү жүргүздү. Бул көзөмөл иш-чаралары медициналык кызмат көрсөтүүнүн сапатын күчөтүү жана лицензиялоо-уруксат берүү тармагындагы мыйзамдардын аткарылышын бекемдөө максатында уюштурулду. Текшерүүлөрдү жүргүзүүгө Кыргыз Республикасынын «Лицензиялоо-уруксат берүү системасы жөнүндө» жана «Жарандардын саламаттыгын сактоо жөнүндө» мыйзамдары негиз болду.
Жалпысынан 541ден ашык жеке медициналык уюм текшерүүгө алынган. Алардын ичинен 246сы же 45,5%ы жарактуу лицензиясы жок иш жүргүзүп келгени аныкталды. Лицензиясы бар 295 субъекттин ичинен 110унда лицензиялык талаптарды бузуу фактылары табылды. Аларга төмөнкүлөр кирет: лицензияда каралбаган багыттар боюнча медициналык кызмат көрсөтүү, кызматкерлерде тиешелүү сертификаттардын, аттестациянын жана профилдик билимин жоктугу, медициналык билими жок адамдарды жумушка тартуу, санитардык-эпидемиологиялык эрежелердин жана инфекциялык көзөмөлдүн сакталбашы, шаймандарды туура эмес стерилизациялоо, каттоого алынбаган дары-дармектерди жана медициналык буюмдарды, анын ичинде өзгөчө көзөмөлгө алынуучу каражаттарды туура эмес сактоо жана колдонуу.
Аныкталган бардык мыйзам бузуу фактылары боюнча административдик чаралар көрүлдү. Салынган айыптардын жалпы суммасы 20 млн 740 миң сомдон ашты. 263 медициналык уюмдун иши токтотулду, ал эми 246 мыйзамсыз медициналык иш жүргүзүү фактысы боюнча материалдар укук коргоо органдарына укуктук баа берүү жана тиешелүү чара көрүү үчүн жөнөтүлдү.
Саламаттык сактоо министрлиги жарандардын лицензиясы жок медициналык мекемелерге кайрылуусу алардын ден соолугуна жана өмүрүнө олуттуу коркунуч туудурарын баса белгилейт. Анткени профилдик билими жана тиешелүү уруксаты жок адамдар көрсөткөн кызматтар оор кесепеттерге, анын ичинде инфекцияларга, медициналык манипуляцияларды туура эмес жасоого жана бейтаптардын ден соолугуна зыян келтирүүгө алып келиши мүмкүн.
КР Саламаттык сактоо министрлиги жарандарды жана өлкө конокторун медициналык жардамды расмий уруксаты бар лицензияланган медициналык уюмдардан гана алууга чакырат. Лицензиясынын бар-жогун, ошондой эле лицензияланган субъекттердин тизмеси жана көрсөтүлгөн кызматтар менен министрликтин расмий сайтындагы «Медициналык жана фармацевтикалык кызматтарды лицензиялоо» бөлүмүнөн — med.kg/lisenzirovanie — таанышууга болот.
08.12.2025
Бишкекте КРВИ жана сасык тумоонун өсүшү: саламаттык сактоо министринин м.а. Шаардык балдар клиникалык ооруканасына пландан тышкары барды
Бүгүн, 2025-жылдын 8-декабрында, Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министринин м.а. Каныбек Досмамбетов Шаардык балдар клиникалык тез жардам ооруканасына барып, клиникалык-диагностикалык бөлүмдүн иши, бейтаптарды кабыл алуу тартиби жана КРВИ менен сасык тумоонун көбөйүшүнө байланыштуу абал менен таанышты. Кабыл алууну күтүп турган адамдардын көптүгүн көргөн министр бейтаптардын тыгыз топтолушу кошумча жугузуу коркунучун жаратарын, ошондой эле ата-энелер менен балдар үчүн, жогорку жүктөмдө иштеп жаткан медициналык кызматкерлер үчүн да ыңгайсыздык түзөрүн белгиледи.
Иш сапарынын алкагында министрдин м.а. профилдик башкармалыктардын адистери, Саламаттык сактоо министрлигинин башкы штаттан тышкаркы адистери, ошондой эле Улуттук эне жана балдарды коргоо борбору менен Республикалык клиникалык жугуштуу оорулар ооруканасынын жетекчилери катышкан жыйынды өткөрдү. Жыйында учурдагы эпидемиологиялык абал, оорулуулардын өсүү динамикасы жана ыкчам чаралар талкууланды.
Жыйындын жыйынтыгында министрдин м.а. Каныбек Досмамбетов стационарлардын жүгүн азайтууга, медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жогорулатууга жана бейтаптар менен медицина кызматкерлерине ыңгайлуу шарттарды түзүүгө багытталган бир катар тапшырмаларды берди. Саламаттык сактоо министрлигинин алдында сутка бою иштей турган Ситуациялык борбор түзүүнү тапшырды. Борбор эпидемиологиялык кырдаалды, калктын кайрылууларын жана ооруканалардын жүктөлүшүн реалдуу убакыт режиминде көзөмөлдөп, өз убагында чечим кабыл алууну камсыздай турганы белгиленди.
Министр Улуттук эне жана балдарды коргоо борборунун жана Республикалык клиникалык жугуштуу оорулар ооруканасынын базасында бөлүмдөрдү убактылуу кайра багыттоо аркылуу кошумча 200 керебет жайгаштырууну тапшырды. Бул чара Бишкек шаардык клиникалык тез жардам балдар ооруканасынын ашыкча жүктөлүшүн алдын алууга жана жардамга муктаж балдарга өз учурунда кызмат көрсөтүүгө мүмкүндүк берерин белгиледи.
Шаардык балдар клиникалык тез жардам ооруканасынын жумушун жеңилдетүү максатында Бишкек шаарындагы баштапкы звенодон 10 педиатрды убактылуу стационарга жөнөтүү тапшырылды. Бул кабыл алуу бөлүмүнүн ишин күчөтүүгө жана бейтаптардын агымын туура уюштурууга жардам берет. Ошондой эле Балдар клиникалык тез жардам ооруканасынын аймагында эки көчмө клиника жайгаштыруу тапшырылды. Бул жеңил формадагы КРВИ менен кайрылган балдарды ыкчам кабыл алууга, негизги корпустагы кезекти азайтууга жана кайрылгандар үчүн коопсуз жана ыңгайлуу шарттарды түзүүгө мүмкүндүк берет.
«Бүгүн биздин негизги милдет - сезондук оорулардын өсүү шартында балдарга өз учурунда жана сапаттуу медициналык жардам көрсөтүү. Биз алдын ала чара көрүп, дарыгерлердин жүгүн азайтууга жана калк үчүн коопсуз шарттарды түзүүгө багытталган чечимдерди кабыл алышыбыз керек. Ситуациялык борбордун түзүлүшү, телемедицинанын күчөтүлүшү, кошумча керебеттердин жайгаштырылышы жана адистерди тартуу — бул кырдаалды турукташтырууга жана ишибиздин натыйжалуулугун жогорулатууга мүмкүндүк берген кадамдар», — деп баса белгиледи КР Саламаттык сактоо министринин м.а. Каныбек Досмамбетов.
Белгилеп кетсек, 49-жумада (1–5 декабрь) КРВИ жана сасык тумоонун 42 561 учуру катталды. 48-жумага салыштырмалуу оорулуулардын өсүшү 15,3% түздү (48-жумада 37 066 учур). Бардык катталган бейтаптардын 72,1% -14 жашка чейинки балдар (15 029 учур).